ADHD and the Brain

ADHD Asymmetry paper top-10 downloaded paper JCPP

Jan 2022:

Very nice to see that our ENIGMA-ADHD asymmetry paper is in the top-10 downloaded papers of 2021 in the Journal of Child Psychology and Psychiatry.

Erg leuk om te zien dat ons ENIGMA-ADHD asymmetry paper in de top-10 van meest gedownloade papers van 2021 staat van het Journal of Child Psychology and Psychiatry.

Reference to the paper: Merel C. Postema, Martine Hoogman, Sara Ambrosino, Philip Asherson, Tobias Banaschewski, Cibele E. Bandeira, Alexandr Baranov, Claiton H.D. Bau, Sarah Baumeister, Ramona Baur-Streubel, Mark A. Bellgrove, Joseph Biederman, Janita Bralten, Daniel Brandeis, Silvia Brem, Jan K. Buitelaar, Geraldo F. Busatto, Francisco X. Castellanos, Mara Cercignani, Tiffany M. Chaim-Avancini, Kaylita C. Chantiluke, Anastasia Christakou, David Coghill, Annette Conzelmann, Ana I. Cubillo, Renata B. Cupertino, Patrick de Zeeuw, Alysa E. Doyle, Sarah Durston, Eric A. Earl, Jeffery N. Epstein, Thomas Ethofer, Damien A. Fair, Andreas J. Fallgatter, Stephen V. Faraone, Thomas Frodl, Matt C. Gabel, Tinatin Gogberashvili, Eugenio H. Grevet, Jan Haavik, Neil A. Harrison, Catharina A. Hartman, Dirk J. Heslenfeld, Pieter J. Hoekstra, Sarah Hohmann, Marie F. Høvik, Terry L. Jernigan, Bernd Kardatzki, Georgii Karkashadze, Clare Kelly, Gregor Kohls, Kerstin Konrad, Jonna Kuntsi, Luisa Lazaro, Sara Lera-Miguel, Klaus-Peter Lesch, Mario R. Louza, Astri J. Lundervold, Charles B Malpas, Paulo Mattos, Hazel McCarthy, Leyla Namazova-Baranova, Rosa Nicolau, Joel T. Nigg, Stephanie E. Novotny, Eileen Oberwelland Weiss, Ruth L. O’Gorman Tuura, Jaap Oosterlaan, Bob Oranje, Yannis Paloyelis, Paul Pauli, Felipe A. Picon, Kerstin J. Plessen, J. Antoni Ramos-Quiroga, Andreas Reif, Liesbeth Reneman, Pedro G.P. Rosa, Katya Rubia, Anouk Schrantee, Lizanne J.S. Schweren, Jochen Seitz, Philip Shaw, Tim J. Silk, Norbert Skokauskas, Juan C. Soliva Vila, Michael C. Stevens, Gustavo Sudre, Leanne Tamm, Fernanda Tovar-Moll, Theo G.M. van Erp, Alasdair Vance, Oscar Vilarroya, Yolanda Vives-Gilabert, Georg G. von Polier, Susanne Walitza, Yuliya N. Yoncheva, Marcus V. Zanetti, Georg C. Ziegler, David C. Glahn, Neda Jahanshad, Sarah E. Medland, ENIGMA ADHD Working Group, Paul M. Thompson, Simon E. Fisher, Barbara Franke and Clyde Francks. Analysis of structural brain asymmetries in attention-deficit/hyperactivity disorder in 39 datasets. Journal of Child Psychology and Psychiatry. 2021 March epub doi:10.1111/jcpp.13396 [open access]

Other

Frontiers in Psychiatry Special Issue: Women in psychiatry

Feb 2022: Frontiers in Psychiatry has presented a special collection of articles to promote the work of women in STEM research. Neeltje van Haren (Erasmus MC Sophia Childrens Hospital, Rotterdam) and me have taken the role of editor and made an inspiring selection. The collection can be found here.

At present, less than 30% of researchers worldwide are women. Long-standing biases and gender stereotypes are discouraging girls and women away from science-related fields, and STEM* research in particular. Science and gender equality are, however, essential to ensure sustainable development as highlighted by UNESCO. In order to change traditional mindsets, gender equality must be promoted, stereotypes defeated, and girls and women should be encouraged to pursue STEM* careers. Therefore, Frontiers in Psychiatry offers this platform to promote the work of women scientists, across all fields of Psychiatry.

Due to the success of the 2021 edition, the successor for the year 2022 was launched this week!

Febr 2022: Frontiers in Psychiatry heeft een speciale collectie van artikelen gepresenteerd om het werk van vrouwen in STEM* onderzoek te promoten. Neeltje van Haren (Erasmus MC Sophia Kinderziekenhuis, Rotterdam) en ik hebben de rol van editor op ons genomen en een mooie selectie gemaakt. De collectie is hier te vinden.

Op dit moment is minder dan 30% van de onderzoekers wereldwijd vrouw. Langdurige vooroordelen en genderstereotypen ontmoedigen meisjes en vrouwen om afstand te nemen van wetenschapsgerelateerde gebieden, en STEM* onderzoek in het bijzonder. Wetenschap en gendergelijkheid zijn echter essentieel om duurzame ontwikkeling te garanderen, zoals benadrukt door UNESCO. Om traditionele denkwijzen te veranderen, moeten meisjes en vrouwen worden aangemoedigd om STEM* carrières na te streven. Daarom biedt Frontiers in Psychiatry dit platform om het werk van vrouwelijke wetenschappers op alle gebieden van de psychiatrie te promoten.

Wegens succes van de 2021 editie, is deze week de opvolger voor het jaar 2022 gelanceerd!

*Science, Technology, Engineering and Math

Other

Frontiers in Psychiatry Special issue: looking at it from a different angle

Feb 2022: Frontiers in Psychiatry contacted Martine after she won the ECNP rising star award in 2020. Together they discussed the topic of positive aspects of ADHD and ASD. This resulted in a special issue entitled: Looking at it from a Different Angle: Positive Aspects and Strengths Associated with Neurodevelopmental Disorders. The co-editors are Corina Greven (Cognitive Neuroscience, Radboudumc, Nijmegen) en Fengyu Zhang (Global Clinical and Translational Research Institute, Bethesda, USA). The deadline is 28th of Feb 2022! (now extended to 1st of May)

Febr 2022: Naar aanleiding van de Rising star award van ECNP in 2020 werd er vanuit Frontiers in Psychiatry contact gezocht met Martine om een special issue te wijden aan het onderwerp van positieve kanten van ADHD en ASD. Inmiddels is dat special issue gelanceerd en bestaat er nog de mogelijkheid om wetenschappelijke manuscripten in te dienen die verbonden zijn met het thema: Looking at it from a Different Angle: Positive Aspects and Strengths Associated with Neurodevelopmental Disorders. De co-editors zijn Corina Greven (Cognitive Neuroscience, Radboudumc, Nijmegen) en Fengyu Zhang (Global Clinical and Translational Research Institute, Bethesda, USA). De deadline is 28 febr 2022! (de extended deadline is 1 mei)

Other

New ‘host’ department for our group

Nov 2021: From November 2021 onwards our group is also affiliated with the department of Psychiatry of the Radboudumc, next to the department of Human Genetics. This gives us many new opportunities for collaborations and a lot of inspiration for new research projects.

Nov 2021: Vanaf November 2021 is onze groep ook geaffilieerd met de afdeling Psychiatrie van het Radboudumc, naast de afdeling genetica. Dit geeft ons een heleboel nieuwe mogelijkheden voor samenwerkingen en heel veel inspiratie voor nieuw onderzoek.

Other

New group member: Lisa Horstman

Oct 2021: We welcome a new member in our group: Lisa Horstman. She will work with us all on the IMpACT, ECNP and ENIGMA-ADHD projects, as a research assistant.

Lisa Horstman, research assistant

Okt 2021: We zijn blij met de komst van Lisa bij onze onderzoeksgroep. Zij zal ons ondersteunen bij drie verschillende onderzoeksprojecten: het IMpACT2 project, het ECNP project en ook bij ENIGMA-ADHD. Welkom Lisa!

Other

Martine is awarded the KNAW early career award

Nov 2021: Martine Hoogman has won the early career award from the Royal Dutch Academy of Sciences. Martine is one of the three winners in the domain of Medical, Biomedical and Health Sciences. The award, consisting of €15,000 and a work of art, is intended for researchers in the Netherlands who are at the start of their careers and have original and innovative research ideas. The KNAW Early Career Award is awarded on the 14th of February 2022. 

More information can be found here and here.

Nov 2021: Martine Hoogman wint de early career award van de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen. Zij is een van de 12 jonge onderzoekers, onderverdeeld in 3 categorieën, die de prijs in ontvangst mag nemen. De prijs is voor onderzoekers die aan het begin van hun carrière staan en vernieuwende, originele onderzoeksideeën hebben, en bestaat uit een bedrag van 15.000 euro te besteden aan de ontwikkeling van de carriere en een kunstwerk. De uitreiking van de KNAW Early Career Award vindt plaats op 14 februari 2022.

ADHD and the Brain

Phd Student Babette in Pint-of-Science

Mei 2021: Babette vertelt over het onderzoek van haar promotie traject in het kader van Pint of Science Netherlands. Dit is een jaarlijks festival waarbij onderzoekers elkaar ontmoeten in de pub. Het festival wordt in 30 landen simulaan gehouden.

Hier kun je Babette in actie zien, (en ook onze andere collega’s die interessant werk presenteren).

Pint of Science Festival 2021

May 2021: Babette presents her PhD work during the Pint of Science Festival The Netherlands.This is an annual festival, bringing together researchers to talk about their work, in a local pub. It is also an international festival which is being organized simultaneously this year in 30 countries.

ADHD and the Brain

Het project over neuroanatomische heterogeniteit van ADHD gepubliceerd in Journal of Child Psychology and Psychiatry

Maart 2021: De groep van mensen met ADHD is heel heterogeen, in gedrag maar ook in hersenanatomie. Van dat laatste willen we een beter begrip krijgen en daarom hebben we gebruik gemaakt van de database van ENIGMA-ADHD om die heterogeniteit beter in kaart te brengen.

Promovenda Ting Li (inmiddels Dr. Ting Li) bekeek de data van 993 jongens met en zonder ADHD diagnose en zocht naar samenhang in de grootte van de volumes van de subcorticale structuren in de hersenen (exploratory factor analysis). Vervolgens deed zij community detection analyses om groepen van jongens te identificeren die meer op elkaar leken dan op anderen in de dataset in termen van hersenvolume. Op die manier vond zij vier verschillende groepen van jongens, met allemaal verschillende hersenprofielen (zie plaatje). In die groepen zaten zowel jongen met als zonder ADHD. Binnen die groepen verschilde het gemiddelde van de groep jongens met een ADHD diagnose van het gemiddelde van de groep zonder ADHD diagnose op sommige hersenfactoren, zoals bijvoorbeeld in groep 1, op basale ganglia en limbisch volume. Die verschillen waren groter dan wanneer we alles en iedereen bij elkaar in analyseerden, maar in andere groepen, bijvoorbeeld in groep 4, waren die verschillen er niet. Kortom, een grote mate van hersenheterogeniteit. Ting herhaalde deze analyses in volwassen mannen met en zonder ADHD en vond vergelijkbare groepen. Daarnaast vond zij ook aanwijzingen voor associaties tussen klinische variabelen en de gevonden hersenprofielen, omdat twee van de vier groepen zich onderscheidden in het gemiddelde van het aantal comorbide stoornissen. Helaas beschikt de database maar over matige klinische variabelen (niet voor iedereen beschikbaar en door een grote variëteit aan klinische instrumenten), en daarom willen we in de toekomst gaan kijken of we dit op een andere/betere manier kunnen onderzoeken.

Ik sprak over dit onderzoek op met internationale ADHD world congres, dit jaar via de digitale weg.

Het artikel is vrij beschikbaar (open access):

Li T, van Rooij D, Roth Mota N, Buitelaar JK; ENIGMA ADHD Working Group, Hoogman M*, Arias Vasquez A*, Franke B. Characterizing neuroanatomic heterogeneity in people with and without ADHD based on subcortical brain volumes. J Child Psychol Psychiatry. 2021 Mar 30. doi: 10.1111/jcpp.13384. *shared authorship

ADHD and the Brain

Het project over hersenlateraliteit en ADHD gepubliceerd in Journal of Child Psychology and Psychiatry

Merel Postema
Clyde Francks

Maart 2021: Samen met collega’s Merel Postema en Clyde Francks van de afdeling Language and Genetics van het Max Planck Institute in Nijmegen hebben we gekeken naar de lateraliteit van de hersenen van mensen met en zonder een ADHD diagnose. Dit werk is onlangs gepubliceerd in JCPP.

De data van anatomische hersenscans van 1933 mensen met ADHD en 1829 zonder ADHD van het ENIGMA-ADHD consortium, werden onderzocht door het berekenen van de asymmetrie index van subcorticale en corticale hersenen gebieden. We vonden geen bewijs voor eerder aangetoonde asymmetrie van de nucleus caudatus voor mensen met ADHD. Ook voor de andere hersenstructuren die we onderzochten vonden we geen verschillen in (gemiddelde van) asymmetrie tussen de groep mensen met en de groep mensen zonder ADHD. Deze resultaten laten zien dat een ‘andere hersen asymmetrie’ geen kenmerk is van ADHD.

Het artikel is vrij beschikbaar (open access):

Merel C. Postema, Martine Hoogman, Sara Ambrosino, Philip Asherson, Tobias Banaschewski, Cibele E. Bandeira, Alexandr Baranov, Claiton H.D. Bau, Sarah Baumeister, Ramona Baur-Streubel, Mark A. Bellgrove, Joseph Biederman, Janita Bralten, Daniel Brandeis, Silvia Brem, Jan K. Buitelaar, Geraldo F. Busatto, Francisco X. Castellanos, Mara Cercignani, Tiffany M. Chaim-Avancini, Kaylita C. Chantiluke, Anastasia Christakou, David Coghill, Annette Conzelmann, Ana I. Cubillo, Renata B. Cupertino, Patrick de Zeeuw, Alysa E. Doyle, Sarah Durston, Eric A. Earl, Jeffery N. Epstein, Thomas Ethofer, Damien A. Fair, Andreas J. Fallgatter, Stephen V. Faraone, Thomas Frodl, Matt C. Gabel, Tinatin Gogberashvili, Eugenio H. Grevet, Jan Haavik, Neil A. Harrison, Catharina A. Hartman, Dirk J. Heslenfeld, Pieter J. Hoekstra, Sarah Hohmann, Marie F. Høvik, Terry L. Jernigan, Bernd Kardatzki, Georgii Karkashadze, Clare Kelly, Gregor Kohls, Kerstin Konrad, Jonna Kuntsi, Luisa Lazaro, Sara Lera-Miguel, Klaus-Peter Lesch, Mario R. Louza, Astri J. Lundervold, Charles B Malpas, Paulo Mattos, Hazel McCarthy, Leyla Namazova-Baranova, Rosa Nicolau, Joel T. Nigg, Stephanie E. Novotny, Eileen Oberwelland Weiss, Ruth L. O’Gorman Tuura, Jaap Oosterlaan, Bob Oranje, Yannis Paloyelis, Paul Pauli, Felipe A. Picon, Kerstin J. Plessen, J. Antoni Ramos-Quiroga, Andreas Reif, Liesbeth Reneman, Pedro G.P. Rosa, Katya Rubia, Anouk Schrantee, Lizanne J.S. Schweren, Jochen Seitz, Philip Shaw, Tim J. Silk, Norbert Skokauskas, Juan C. Soliva Vila, Michael C. Stevens, Gustavo Sudre, Leanne Tamm, Fernanda Tovar-Moll, Theo G.M. van Erp, Alasdair Vance, Oscar Vilarroya, Yolanda Vives-Gilabert, Georg G. von Polier, Susanne Walitza, Yuliya N. Yoncheva, Marcus V. Zanetti, Georg C. Ziegler, David C. Glahn, Neda Jahanshad, Sarah E. Medland, ENIGMA ADHD Working Group, Paul M. Thompson, Simon E. Fisher, Barbara Franke and Clyde Francks. Analysis of structural brain asymmetries in attention-deficit/hyperactivity disorder in 39 datasets. Journal of Child Psychology and Psychiatry. 2021 March epub doi:10.1111/jcpp.13396